Print Options:

Jølstralefse

Mengde1 Porsjon

Kari Støfringsdal er ekspert på jølstralefser og viser hvordan du også lykkes med de deilige lefsene.

 6 dl kefir
 4 dl H-mjølk
 3 ts hjortesalt
 2 ts 2 ts bakepulver
 1500 g kveitemjøl
1

Mål opp heilmelk og kefir. Pisk hjortesalt og bakepulver i mjølka (bruk strøkne måleskeier).
Mål opp kveitemjøl. Hold igjen 100 gram til breiemjøl (til utbaking). Elt mjølet i mjølka med ei tresleiv. Løft mjølet inn i deigen – det skal bli en samla deig, men den skal ikkje vere glatt som ein gjærdeig – den skal ikkje bli seig.

2

Ha litt mjøl på bordet og kna ut deigen til ei pølse. Del den i 12 emner (til helle/takke på 60 cm i diameter. Har du mindre takke må du lage fleire emner). Form kvart emne til ein heilt rundt bolle – om den ikkje er heilt rund blir ikkje leiven rund. Klapp bollen litt ned og form den. Gjer slik med alle, og legg dei på eit brett med litt mjøl. Legg plast over.

3

Det er fint å bake ut leivane på baksida av ein voksduk (les meir om dette og kvifor det er eit godt hjelpemiddel lenger ned i oppskrifta). Strø mjøl på duken, og glatt ut med handa så det ikkje blir mjølklumpar i leiven. Bak ut med eit glatt kjevle fysst, og fortset med ruta kjevle. Snu leiven undervegs, minst tre gonger. Dryss mjøl på duken når du snur. Til Jølstralefsa er det lov å bruke mykje breiemjøl. Leiven blir finest om man bruker mykje mjøl, og syns en det blir for mykje kan ein koste det av. Det er mykje verre å ha for lite. Bak ut tynne leiver, 55-60 cm i diameter. Rull leiven på ei bakstefløy og rull over på takka.

4

Takka skal vere godt varm, nesten på fullt. Den sida på leiven som ligger ned mot bordet skal vere opp på takka – det gir finast leiv. Steik til du ser det blir prikkar av heving på leiven. Snu den og steik den eit augeblikk på den andre sida. Det skal vere brune prikkar, men dei skal ikkje vere mørke.
Når man har stekt leiven pakkes den godt inn (se beskrivelse nederst i oppskrifta). Legg «rettsida» opp – i Sogn og Fjordane er rettsida den sida med mest prikker, altså den sida som var stekt sist. Held fram til alle leivene er stekt. Så pakker man alt godt rundt, bretter plast og klede godt innunder på alle kanter slik at pakken blir heilt tett. Så skal alt ligge til dette er kaldt, men helst ikkje lenger enn det.

5

Disse lefsene brukes tradisjonelt på to ulike vis. Usmurt (uten «kling») kan dei brukes som middagslefse og vert kalla for fiskebrød – se eksempel i denne oppskrifta. Smurt med «kling» vert dei kalla for Jølstralefse, se framgangsmåte under:

Kling
1 kg smør
1 pakke fløyte
5 dl lettrømme
2 ts kanel
3-4 dl sukker
Det er veldig viktig at alle ingredienser har same temperatur. Sett gjerne alt fram på benken dagen før. Ha smør, lettrømme, fløyte og sukker i ein stålbolle eller glassbolle. Bruk ein håndmikser til å røre alt saman. Klingen skal ikkje vere luftig. Ha i litt kanel. La klingen stå i romtemperatur så den er mjuk.

SMØRJING:
6

Når du skal smørje lefsene legger du vranga opp (retta = sida med mest prikker). Smør kling over heile leiven. Ein konditorkniv med riller er godt egna til smørjing.
Brett fysst inn langsidene så dei går helt i hop, så du får nesten eit rektangel. Brett inn kortsidene (se figur under). Velg ut ein leiv som du er minst fornøgd med. Bruk saks og klipp biter av denne leiven som passer ned i den delen av lefsa som ikkje har dobbelt lag (de grå felta i figuren under). Fyll i med biter slik at du har to jevne lag over heile.
Smør deretter eit nytt lang med kling over heile. Brett lefsa i to på langs. Klem fra midten og utover mot endene for å få ut lufta. Skjær av endene så du får eit helt rett rektangel, og lefsa er ferdig.

OPPBEVARING:
7

Jølstralefse er fin å fryse, og tinar fort. Del kvart rektangel i to på midten og legg ønska mengde i stabel med matpapir mellom kvart bit. Pakk inn i aluminiumsfolie med plastpose utapå.